Ομιλία του κ. Βαλερί Ζισκάρ ντ’Εστέν στα εγκαίνια της πλατείας Ζακλιν ντε Ρομιγί [fr]

Τη Δευτέρα 16 Σεπτεμβρίου ο πρώην Πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας και μέλος της Γαλλικής Ακαδημίας κ. Βαλερί Ζισκάρ ντ’Εστέν απηύθυνε χαιρετισμό κατά την τελετή εγκαινίων της πλατείας Ζακλιν ντε Ρομιγί στην Αθήνα.

Κύριε Δήμαρχε,
Κυρία Πρόεδρε του Ελληνικού πολιτιστικού κέντρου Παρισίων,
Κύριε Πρόεδρε της Ακαδημίας Αθηνών,
Κύριε Πρόεδρε του Γαλλικού Ινστιτούτου Παρισίων,
Κύριε Γενικέ Γραμματέα της Ακαδημίας Γραμμάτων και Επιγραφών,
Κύριοι Ακαδημαϊκοί,
Κύριε πρέσβη,
Κυρίες και Κύριοι,

Η Jacqueline de Romilly αγαπούσε την Ελλάδα !

Δεν είναι πια κοντά μας για να το πει η ίδια, για αυτό το αναφέρουμε στη θέση της.

Παρότι έμενε στο Παρίσι και στην Εξ-αν-Προβάνς, παρότι παρίστατο κάθε Πέμπτη στην Γαλλική Ακαδημία, γνωρίζαμε ότι το πνεύμα της και η καρδιά της ήταν συνεχώς στραμμένα προς την Ελλάδα, και κυρίως προς την Αθήνα.

Για αυτό και ευχαριστώ τον Δήμο Αθηναίων που, με την ευγενική του χειρονομία έδωσε το όνομά της σε μια Πλατεία και την επέλεξε μάλιστα με τρόπο ώστε η Jacqueline de Romilly να μην έχει παρά μερικά βήματα να κάνει για τη συνάντηση με την Αρχαία Ελλάδα, την Ελλάδα του 5ου αιώνα που αγαπούσε ιδιαίτερα.

Η αγάπη της δεν ήταν στατική, ήταν μια αγάπη δυναμική, γιατί γνώριζε ότι η Ελλάδα, κατά την συγκεκριμένη περίοδο που γνώρισε πλήθος μεγάλων προσωπικοτήτων, βίωσε εξελίξεις που σημάδεψαν ολόκληρη την ανθρωπότητα.

Η Jacqueline de Romilly ήταν καθηγήτρια ελληνικών. Νοσταλγούσε, όπως και εγώ άλλωστε, την ακόμα πρόσφατη περίοδο, όπου οι περισσότεροι μαθητές του λυκείου διδάσκονταν την γλώσσα του Δημοσθένη και του Πλάτωνα.

Βρίσκουμε τη σκέψη της Jacqueline de Romilly σε δύο από τα βιβλία της, όπου μας δείχνει την εξαιρετική εξέλιξη του Ανθρώπου κατά τη διάρκεια του Αθηναϊκού 5ου αιώνα.

Το πρώτο αναφέρεται στην ιστορία της αρχαίας τραγωδίας. Στη σύντομη περίοδο των 80 ετών της σύνταξής τους, από το 472 έως το 404, η Jacqueline de Romilly μας δείχνει τη θαυμαστή εξέλιξη της θέσης του Ανθρώπου έναντι των Θεών.

Στην τραγωδία « Πέρσες », οι Θεοί είναι κυρίαρχοι του κόσμου και η μοίρα των ανθρώπων εξαρτάται από τις αποφάσεις τους.

Στη συνέχεια, με τον Σοφοκλή, ο ηθικός προβληματισμός παρεμβαίνει στη συζήτηση. Οι Θεοί διατηρούν την εξουσία της λήψης των αποφάσεων, αλλά πρωτίστως οι άνθρωποι αναμετρούνται γύρω από τις λύσεις.

Και ο Ευρυπίδης ολοκληρώνει την εξέλιξη, εφιστώντας την προσοχή στην πολυσύνθετη πλευρά των ανθρώπινων συμπεριφορών, καθώς και στις τραγικές τους αντιθέσεις.

Βλέπουμε έτσι την εξέλιξη, σε 80 χρόνια, της αυτονομίας του ανθρώπου που απομακρύνεται από τους Θεούς, καθώς και τις τεράστιες ευθύνες που πρέπει να αναλάβει.

Το δεύτερο βιβλίο, ένα από τα τελευταία της, έχει τίτλο « Η έξαρση της δημοκρατίας στην αρχαία Αθήνα ».

Η Jacqueline de Romilly τονίζει ότι η έννοια της δημοκρατίας δεν γεννήθηκε πρώτη, αλλά ότι αποτελεί την απάντηση σε ένα πρότερο αίτημα που αφορούσε στο δικαίωμα στο λόγο, την ισηγορία.

Πριν από την ισότητα σε θέματα εξουσίας, οι Αθηναίοι αναζήτησαν την ισότητα στο δικαίωμα να αγορεύουν. Το ζητούμενο δεν ήταν η προβολή ειδικών διεκδικήσεων, αλλά η αναζήτηση της καλύτερης δυνατής πορείας για τη διάσωση της πατρίδας.

Είναι αυτό που εκφράζει η υπέροχη δήλωση που ο Ευριπίδης φέρνει στα χείλη του Θησέα στις Ικέτιδες, στην Αγορά όπου και βρισκόμαστε :
« Και η πεμπτουσία της ελευθερίας, εκείνο το =ποιος έχει να προτείνει κάτι καλό για την πόλη; Να έρθει να το καταθέσει εδώ, ενώπιον όλων= ».
«τουλεύθερον δ εκείνο «τις θέλει πόλει χρηστόν τι βούλευμ ες μέσον φέρειν έχων;».

Είναι το μήνυμα της Jacqueline de Romilly από τον Παρνασσό όπου βρίσκεται τώρα πια, σε μια δύσκολη στιγμή της ιστορίας του ελληνικού λαού. Οι φίλοι της Ελλάδας, στους οποίους ανήκω και εγώ, αρχίζουν ήδη να βλέπουν το τέλος της.
Εκείνη μας προτείνει:
«Ας πάρουν το λόγο εκείνοι που θέλουν, εκείνοι που μπορούν, να προτείνουν κάτι καλό για την πατρίδα ».

Σας ευχαριστώ.

Valéry Giscard d’Estaing


- Κατεβάστε την ομιλία του κ. Ζισκάρ ντ’Εστέν (el, pdf, 67ko)

PDF - 85.3 ko
(PDF - 85.3 ko)

Διαβάστε επίσης


- Εγκαίνια μιας πλατείας στην Αθήνα προς τιμήν της Ζακλιν ντε Ρομιγί παρουσία του Προέδρου Βαλερί Ζισκάρ ντ’ Εστέν

δημοσίευση 28/01/2019

Αρχή σελίδας