Ομιλία στα ελληνικά του Προέδρου Emmanuel Macron στην Πνύκα

Ομιλία του Προέδρου της Γαλλικής Δημοκρατίας κ. Emmanuel Macron

στην Πνύκα

Αθήνα 7 Σεπτεμβρίου 2017

« Πριν από 2.500 χρόνια, εδώ στον λόφο της Πνύκας οι Αθηναίοι επινόησαν τη Δημοκρατία. Το γεγονός ότι παίρνω τον λόγο εδώ στο ίδιο μέρος ενώπιόν σας είναι, το ξέρω, ένα πολύ μεγάλο προνόμιο. Για αυτό ευχαριστώ θερμά την κυβέρνηση και τις ελληνικές Αρχές, αλλά ειδικότερα τον Πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα που με κάλεσε να μιλήσω από εδώ .

Δεν ξέρω, Κυρίες και Κύριοι, εάν πρέπει να λάβω το χειροκρότημά σας ως μια ανακούφιση που σταμάτησα να μιλάω ελληνικά ή ως ένα ευχαριστώ για αυτήν την προσπάθεια.

Πάντως σας ευχαριστώ πολύ… Σας ευχαριστώ Κύριε Πρωθυπουργέ, Αγαπητέ Αλέξη, σας ευχαριστώ Κυρίες και Κύριοι που με υποδέχεστε στο μέρος αυτό, που με υποδέχεστε σήμερα όπου επιθυμώ, πριν ξεκινήσω την ομιλία μου, να μνημονεύσω, να μοιραστώ με το σύνολο των συμπατριωτών μου, που από χθες ζουν την αγωνία, την στέρηση μερικές χιλιάδες χιλιόμετρα από εδώ στον Άγιο Βαρθολομαίο και στον Άγιο Μαρτίνο, που επλήγησαν από έναν τρομερό τυφώνα. Έχουμε θύματα, έχουμε ζωές που καταστράφηκαν, έχουμε σοβαρότατες ζημιές, και θέλω απόψε να σκεφτούμε όλους αυτούς.

Ευχαριστώ, Κύριε Πρωθυπουργέ, που με υποδέχεστε εδώ, και βλέπω με αυτόν τρόπο την αναγνώριση της βαθιάς και μακραίωνης φιλίας που ενώνει την Ελλάδα με την Γαλλία. Γιατί λίγα είναι τα έθνη, σαν τα δικά μας, που μετέδωσαν και κληρονόμησαν κατά κάποιο τρόπο αξίες που έκαναν και εξακολουθούν να κάνουν την Ευρώπη μας. Λίγα έθνη κατάφεραν να χαράξουν τόσο βαθιά μέσα τους τον πολιτισμό τους και την ταυτότητά τους. Ναι, οι δεσμοί αυτοί που μας ενώνουν, είναι εκείνοι της Ελευθερίας, των δικαιωμάτων του Ανθρώπου, αξίες που έφτιαξαν την Ευρώπη μας, και που καμία αντιξοότητα της Ιστορίας δεν μπόρεσε να εξαλείψει.

Δεν θα μπορούσα ωστόσο να περιοριστώ στη συγκίνηση, όσο έντονη και να είναι, που αναδύει αυτός ο τόπος μνήμης. Και θα ήθελα περισσότερο να τον αφουγκραστώ. Γιατί ο τόπος αυτός μας υποχρεώνει, εφόσον εδώ εφευρέθηκε η σύγχρονη μορφή του Κράτους, εφόσον εδώ είναι που η πόλη των Αθηνών οικοδόμησε υπομονετικά, με την κυριαρχία του λαού, την κυριαρχία του πεπρωμένου της, να αναρωτηθούμε χωρίς συγκαταβατικότητες «τι έχουμε κάνει εμείς οι Ευρωπαίοι, με την δική μας κυριαρχία ; » Εφόσον εδώ είναι που οι Αθηναίοι ανέλαβαν τον κίνδυνο αυτής της δημοκρατίας που εμπιστεύεται στο λαό την κυβέρνηση του λαού, και θεωρεί ότι ο μεγαλύτερος αριθμός είναι καλύτερος από τον μικρότερο αριθμό για την έκδοση ενός νόμου που θα γίνεται σεβαστός από όλους, ας αναρωτηθούμε : τι ακριβώς κάνουμε εμείς για τη δημοκρατία ;

Και τα λόγια αυτά, που όχι μακριά από εδώ ανέφερε ο Περικλής προς τιμήν των πεσόντων στη μάχη, ας τα αφήσουμε να αντηχήσουν και πάλι ολόγυρά μας. « Η ελευθερία », έλεγε, « είναι ο κανόνας μας στην κυβέρνηση της Δημοκρατίας και στις καθημερινές μας σχέσεις. Η καχυποψία δεν έχει καμία θέση. » Όμως εμείς, οι Ευρωπαίοι, έχουμε άραγε ακόμα εμπιστοσύνη σε εμάς ;

Στην Πνύκα, επικρατούσε η διάθεση του ελεύθερου λόγου, της συζήτησης, ή και της αντιπαράθεσης. Θέλω να σας μιλήσω σήμερα με τη γλώσσα της αλήθειας, χωρίς δισταγμούς: στην Ευρώπη σήμερα, η κυριαρχία, η δημοκρατία και η εμπιστοσύνη απειλούνται. Το γνωρίζετε όσο κανένας άλλος, γιατί αυτό που ονομάστηκε «ελληνική κρίση» το απέδειξε τρανά.

Η κρίση αυτή δεν υπήρξε μόνον μια κρίση της Ελλάδας. Υπήρξε μια κρίση της Ευρώπης, και από μια έννοια, τολμώ να το πω, μια αποτυχία της Ευρώπης. Μπορούμε να αρκεστούμε στην πικρή αυτή διαπίστωση και να αρνηθούμε το ευρωπαϊκό ιδεώδες ; Επειδή δεν σταθήκαμε στο ύψος της ευρωπαϊκής υπόσχεσης, πρέπει να εγκαταλείψουμε τη μάχη; Ή πρέπει –κάτι που θα ήταν το ίδιο- να αφεθούμε στις συνόδους κορυφής, από κρίση σε κρίση, από περιπέτεια σε περιπέτεια, όπου συμμετέχουν κάποιοι κλεισμένοι σε μια αίθουσα που δεν μιλούν πια στους άλλους; Θα ήταν ένα μεγάλο λάθος, ένα διπλό λάθος.

Κατ΄αρχάς γιατί η Ευρώπη οικοδομήθηκε ξεπερνώντας πολέμους και αποτυχίες. Η Ελλάδα η ίδια προσχώρησε στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα για να γυρίσει τη σελίδα των χρόνων της στρατιωτικής δικτατορίας. Και η Ευρώπη δεν υπάρχει χωρίς αυτήν την ακούραστη ισχυρή βούληση ! Η Ευρώπη η ίδια ήταν πάντα μεταμόρφωση ! Εκείνοι που θέλουν να την εγκλωβίσουν σε μια άκαμπτη πραγματικότητα δεν γνωρίζουν ποιος είναι ο μύθος που γεννήθηκε στις ακτές της : εκείνος της συνεχούς μεταμόρφωσης ! Δεν πρέπει λοιπόν να αναπαράξουμε την ίδια Ευρώπη, ιδίως τη στιγμή που κάναμε λάθος. Όταν η Ευρώπη σταματά, προδίδεται η ίδια και διατρέχει τον κίνδυνο να διαλυθεί.

Ύστερα, θα ήταν λάθος γιατί όλοι βλέπουμε την Ιστορία να επιταχύνει, διασπώντας κάθε ημέρα περισσότερο την τάξη πραγμάτων που είχε εγκατασταθεί εδώ και τριάντα χρόνια χωρίς κανένας να μπορεί να πει ποια θα είναι η νέα τάξη που θα δημιουργηθεί από τις τρέχουσες ζυμώσεις.

Λοιπόν ναι, σε αυτόν τον κόσμο όπου οι συμμαχίες του χθες μερικές φορές τρίζουν, όπου νέοι κίνδυνοι εμφανίζονται, διαταράσσοντας χώρες που θεωρούσαμε σταθερές και αναδεικνύοντας νέες δυνάμεις στον κόσμο, όπου οι ίδιες οι αξίες μας, εκείνες που μας έδιναν την βεβαιότητα ότι η τάξη πραγμάτων ήταν η δικιά μας, έχουν βαθιά στρεβλωθεί. Η Ευρώπη είναι ένα από τα τελευταία καταφύγια όπου συνεχίζουμε συλλογικά να τρέφουμε μια συγκεκριμένη ιδέα της Ανθρωπότητας, του δικαίου, της ελευθερίας, της δικαιοσύνης. Σήμερα περισσότερο παρά ποτέ χρειαζόμαστε την Ευρώπη. Ο κόσμος χρειάζεται την Ευρώπη. Το να σχεδιάσουμε τη διάλυσή της δεν θα είχε από αυτήν την άποψη κανένα νόημα. Θα ήταν ένα είδος πολιτικής και ιστορικής αυτοκτονίας.

Για αυτό λοιπόν απόψε, θέλω με τρόπο συλλογικό να ξαναβρούμε την αρχική μας ενέργεια, τη δύναμη να δώσουμε μια νέα εκκίνηση στην Ευρώπη, όχι να συνεχίσουμε ότι δεν λειτουργεί ή να προσπαθήσουμε να το προσαρμόσουμε, αλλά να ξεκινήσουμε με μια κριτική εξέταση, χωρίς εξωραϊσμούς, των τελευταίων χρόνων, να ξαναβρούμε την αρχική μας δύναμη, την αρχική μας φιλοδοξία.

Το είπατε, Κύριε Πρωθυπουργέ, υπήρξε η γενιά των ιδρυτών, οικοδόμησαν έναν άνευ προηγουμένου χώρο ειρήνης, ελευθερίας και ευημερίας. Υπήρξε μια γενιά που προόδευσε την Ευρώπη, μερικές φορές εσφαλμένα, κάνοντας λάθος. Η δικιά μας βρίσκεται μπροστά σε μια εύκολη επιλογή, μια μοναδική εναλλακτική: να συνεχίσει να διαχειρίζεται την Ευρώπη όπως πάει, να κάνει δήθεν ότι δεν βλέπει αυτό που είναι μπροστά στα μάτια της. Η γενιά αυτή θα αναλάβει την ευθύνη να αφήσει την Ευρώπη να πεθάνει. Θα πεθάνει εν μέσω κραδασμών, βίαιων αποχωρήσεων, ή θα σβήσει σιγά σιγά, χρόνο με το χρόνο.

Αλλά η άλλη επιλογή, εκείνη που θέλω να σας προτείνω απόψε, είναι εκείνη της νέας οικοδόμησης, γιατί η δικιά μας γενιά μπορεί να επιλέξει να επανιδρύσει την Ευρώπη σήμερα, τώρα, με μια ριζική κριτική, γιατί είναι λάθος να αφήνουμε την κριτική της Ευρώπης στα χέρια εκείνων που την αποστρέφονται ! Εκείνοι που αγαπούν την Ευρώπη πρέπει να μπορούν να ασκούν κριτική, για να την επανιδρύσουν ! Αλλά με αυτήν την ίδια ενέργεια, αυτήν την ίδια διάθεση, όχι με εκείνη των αριθμών, όχι με εκείνη της τεχνικής, όχι με εκείνη της γραφειοκρατίας, όχι ! Πρέπει να ξαναβρούμε την αρχική δύναμη της ελπίδας που μεταπολεμικά, παρ΄όλους τους διχασμούς, μερικοί στην Ευρώπη θέλησαν μια μεγαλύτερη ιστορία, ομορφότερη από εκείνους.

Λοιπόν ναι, για να μιλήσω για αυτές τις ελπίδες, αυτό το τρίπτυχο, της κυριαρχίας, της δημοκρατίας και της εμπιστοσύνης βρίσκομαι εδώ απόψε.

Η επανάκτηση της κυριαρχίας μας προτάσσεται ως πρώτη αναγκαιότητα. Γιατί δεν θα αφήσω τον όρο αυτόν σε εκείνους που ονομάζουμε «υπέρμαχους της εθνικής κυριαρχίας ». Όχι, η κυριαρχία, είναι εκείνο που μας επιτρέπει να αποφασίζουμε για εμάς τους ίδιους, να θέτουμε τους δικούς μας κανόνες, να επιλέγουμε το μέλλον μας, να διαμορφώνουμε τον κόσμο μας. Η κυριαρχία δεν είναι ιδιοκτησία εκείνων που προτιμούν τον περιορισμό των συνόρων ! Την κυριαρχία, μην την αφήσετε σε εκείνες και εκείνους που προτιμούν την συρρίκνωση, σε εκείνες και εκείνους που ισχυρίζονται ότι υπερασπιζόμαστε, ότι προστατεύουμε, ότι αποφασίζουμε όταν γινόμαστε εσωστρεφείς, όταν απεχθανόμαστε τους άλλους, όταν κλείνουμε την πόρτα στο ξένο, όταν αρνούμαστε τις δεκαετίες κοινής ιστορίας που περάσαμε ψάχνοντας επιτέλους να ξεπεράσουμε τους εθνικισμούς !

Η αληθινή κυριαρχία οικοδομεί, πρέπει να οικοδομείται μέσα και από την Ευρώπη ! Σε εκείνη στην οποία πιστεύουμε ! Η κυριαρχία που θέλουμε είναι εκείνη που συνίσταται ακριβώς στην συγκέντρωση των δυνάμεών μας για να οικοδομήσουμε μαζί μια ευρωπαϊκή δύναμη ώστε να μπορούμε να αποφασίζουμε να μην υπομένουμε εκείνα που οι υπερδυνάμεις θα κάνουν καλύτερα από εμάς.

Πιστεύω στην κυριαρχία, στις εθνικές κυριαρχίες που είναι δικές μας, αλλά πιστεύω σε αυτήν την ευρωπαϊκή κυριαρχία. Γιατί ; Γιατί οι προκλήσεις δεν είναι πλέον σε εθνικό επίπεδο. Κοιτάξτε την κλιματική αλλαγή και τους κατακλυσμούς που προκαλεί ! Κοιτάξτε τη μεταναστευτική πρόκληση που η χώρα σας είχε να αντιμετωπίσει πριν από δύο περίπου χρόνια και που ακόμα και σήμερα βιώνει τις συνέπειες, τον φόβο που γεννά, τις διάφορες ιστορίες που προκύπτουν. Κοιτάξτε την τρομοκρατία που, σε καθεμία από τις κοινωνίες μας που τις νομίζαμε προστατευμένες από την ιστορία, ήρθε να κομματιάσει ζωές και να μας δημιουργήσει αμφιβολίες. Κοιτάξτε τις πυρηνικές δυνάμεις που αναδύονται εκεί όπου νομίζαμε ότι υπήρχαν δευτερεύουσες δυνάμεις.

Απέναντι στον κόσμο αυτόν και στους νέους κινδύνους, απέναντι στον κίνδυνο των οικονομικών και χρηματοοικονομικών κρίσεων που μας έπληξαν, που σας έπληξαν δέκα περίπου χρόνια τώρα, ποια είναι η καλύτερη προστασία; Τα Έθνη μόνα τους ; Οι άνθρωποι αυτοί είναι λογικοί ; Θέλουν να πουν και άλλα ψέματα στο λαό; Όχι, τα έθνη έχουν σημασία ! Αποφασίζουν δημοκρατικά! Βεβαίως ! Η σωστή κλίμακα είναι η ευρωπαϊκή κλίμακα ! Η ευρωπαϊκή μας κυριαρχία είναι εκείνη που θα μας επιτρέψει να έχουμε πρωταθλητές στον τομέα της ψηφιακής τεχνολογίας, να οικοδομήσουμε μια δυνατή οικονομία, και να φτιάξουμε μια οικονομική δύναμη στον μεταβαλλόμενο αυτόν κόσμο. Και όχι να υπομένουμε τον νόμο των δυνατότερων που είναι αμερικανικοί και αύριο κινεζικοί, αλλά που δεν είναι δικοί μας.

Είναι μέσω της Ευρώπης που θα χτίσουμε τους τρόπους προστασίας μας από τον συνεχώς μεταβαλλόμενο κόσμο, από τις νέες μεταναστεύσεις, αλλά κυρίως να τις προλάβουμε. Είναι μέσω της Ευρώπης που θα χτίσουμε μια φιλοδοξία ανάπτυξης με την Αφρική, την Εγγύς και τη Μέση Ανατολή, για να μπορούμε να είμαστε παρόντες και να τις βοηθήσουμε να αναπτυχθούν και να χτίσουν ένα μέλλον.

Είναι μέσω την Ευρώπης των νέων και δυνατότερων συνεργασιών που μπορούμε να προλάβουμε την τρομοκρατία και να την εξαλείψουμε. Και δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάμε ότι οι τρομοκράτες δεν περιμένουν παρά ένα μόνο πράγμα από εμάς : την συρρίκνωση, την απαξίωση, τον φόβο του άλλου. Εκεί βρίσκεται το μεγαλύτερο όπλο τους. Ας μην υποχωρήσουμε λοιπόν σε τίποτα.

Απέναντι σε όλους αυτούς τους κινδύνους, πιστεύω, όπως και εσείς, σε μια ευρωπαϊκή κυριαρχία που θα μας επιτρέψει να προστατευθούμε και να υπάρξουμε, να προστατευθούμε εισάγοντας τους κανόνες μας, τις προτιμήσεις μας. Ποιος θα προστατεύσει το σεβασμό της ανθρώπινης ζωής, τα δεδομένα των επιχειρήσεων σε αυτόν τον ψηφιακό κόσμο ; Η Ευρώπη και κανένας άλλος χώρος. Ποιος θα μας προστατεύσει εναντίον της κλιματικής αλλαγής; Μια Ευρώπη που θέλει μια άλλη μορφή παραγωγής ενέργειας, μια Ευρώπη που θα μας προστατεύσει από την εξάρτηση έναντι αυταρχικών δυνάμεων που μερικές φορές μας κρατούν στο χέρι. Αυτή είναι η κυριαρχία στην οποία πρέπει να πιστέψουμε, στην οποία πρέπει να επιστρέψουμε, γιατί έχουμε τις δικές μας ευρωπαϊκές προτιμήσεις, και δεν πρέπει ποτέ να το ξεχνάμε. Απώλεια κυριαρχίας σημαίνει ότι αποφασίζουμε άλλοι να επιλέγουν για εμάς.

Αλλά είμαστε σαν εκείνους ; Υπάρχει άραγε άλλη ήπειρος με τέτοια προσήλωση στην ελευθερία, την δημοκρατία, τις κοινωνικές ισορροπίες που μας κρατούν ενωμένους, τη συμφιλίωση της δικαιοσύνης και της ελευθερίας, που είναι επιτέλους ενωμένες ; Γνωρίζω χώρους όπου αγαπούν την οικονομία, την ανάπτυξη, αλλά που όμως η πολιτική αρχή υπερέχει της ελευθερίας, στην Ασία. Γνωρίζω μεγάλες δυνάμεις που αγαπούν την ελευθερία, που πέτυχαν στον καπιταλισμό, αλλά που δεν έχουν την ίδια προσήλωση με εμάς στην ισότητα και την κοινωνική δικαιοσύνη, από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού.

Πουθενά όμως αλλού δεν υπάρχει ένας τέτοιος πολιτικός, κοινωνικός χώρος όπου οι συλλογικές προτιμήσεις που είναι οι δικές μας να προστατεύονται με αυτόν τον τρόπο. Αυτή είναι η ευρωπαϊκή κυριαρχία! Εάν την αρνηθούμε, είναι απλό : θα υποστούμε τους κανόνες του ενός ή του άλλου.

Ναι, η επιλογή που είναι δική μας, είναι να της δώσουμε μια νέα εκκίνηση, χωρίς να αναπαράξουμε τα λάθη του χθες.

Στα πρώτα χρόνια της ζώνης του ευρώ κάναμε πολλαπλά λάθη, που βασίστηκαν σε ψέματα, μερικές φορές, πρέπει να το αναφέρουμε και εδώ επίσης με ταπεινοφροσύνη και αποφασιστικότητα. Μερικές φορές είπαμε ψέματα, και είπαμε ψέματα στο λαό αφήνοντάς τον να πιστέψει ότι χωρίς καμία μεταρρύθμιση, μπορούσαμε να ζούμε στην Αθήνα όπως στο Βερολίνο, και αυτό δεν ήταν αλήθεια. Αλλά ποιος πλήρωσε το τίμημα ; Οι πολιτικοί υπεύθυνοι που ψεύδονταν; Όχι, ο λαός που πίστεψε σε ψέματα.

Ο ελληνικός λαός ήταν εκείνος που, μετά από όλα αυτά τα χρόνια, όταν ήρθε η κρίση, αυτή η χρηματοοικονομική κρίση που μετετράπη σε κρίση δημοσίου χρέους, ο ελληνικός λαός είναι εκείνος που πλήρωσε τα χρόνια κατά τα οποία θελήσαμε να διορθώσουμε όλα αυτά με πολιτικές που, ολισθαίνουσες από την δυσπιστία, δημιούργησαν μεμιάς, πρέπει να το πούμε, αδικίες και παρανοήσεις. Χάσαμε το ενδιαφέρον μας για την κοινωνική συνοχή, αυτό που μας κρατούσε. Το χάσαμε επειδή εμείς είμαστε χαμένοι σε έναν εμφύλιο πόλεμο, στην Ευρώπη, μεταξύ δυνάμεων που δεν εμπιστεύονται πια η μια την άλλη.

Αυτή είναι η ιστορία της δεκαετίας που φτάνει στο τέλος της : ένας είδος εσωτερικού εμφυλίου πολέμου όπου θελήσαμε να κοιτάξουμε περισσότερο στις διαφορές μας, τις μικρές προδοσίες μας και όπου κατά κάποιον τρόπο ξεχάσαμε τον κόσμο στον οποίον βρισκόμασταν. Όπου προτιμήσαμε να διορθώσουμε αυτές τις μικρές διαφορές και μικρές προδοσίες ξεχνώντας ότι απέναντί μας υπήρχαν δυνάμεις ριζικά διαφορετικές, και ότι το μόνο ερώτημα που μας ετέθη είναι: πώς να κάνουμε την ζώνη του ευρώ μια οικονομική δύναμη που να μπορεί να σταθεί έναντι της Κίνας και των Ηνωμένων Πολιτειών, πώς να κάνουμε την Ευρώπη μας μιας διπλωματική και στρατιωτική δύναμη που να μπορεί να υπερασπίζεται τις αξίες μας και τα συμφέροντά μας έναντι αυταρχικών καθεστώτων που αναδύουν βαθιές κρίσεις που μπορεί να μας αναταράξουν. Αυτή είναι η μόνη μας πρόκληση, και καμία άλλη.

Λοιπόν ναι, θέλω να ξαναβρούμε, μέσω της συμφιλίωσης μιας Ευρώπης που γνωρίζει να συνδυάζει και πάλι την ευθύνη με την αλληλεγγύη, τη δύναμη μιας κυριαρχίας που να μην είναι μόνον εθνική αλλά να είναι και ευρωπαϊκή.

Αυτό θα περνά μέσα από κοινούς σκοπούς : μια βούληση υπεράσπισης εκείνων που μας δημιούργησαν μέσω απαραίτητων θεσμικών μεταρρυθμίσεων. Τις επόμενες εβδομάδες θα επανέλθω λεπτομερώς με έναν οδικό χάρτη που θα προτείνω στο σύνολο των ευρωπαίων εταίρων μας. Μα ναι, χρειαζόμαστε μιαν Ευρώπη μέσα στην οποία τολμούμε και πάλι να υπερασπιζόμαστε την κοινωνική, φορολογική σύγκλιση, γιατί έτσι μπορούμε να μείνουμε ενωμένοι, αποφεύγοντας τις αποκλίσεις που μας χωρίζουν. Πρέπει να ξαναβρούμε το άλας αυτής της ευρωζώνης και να εφεύρουμε μια δυνατή διακυβέρνηση που θα μας κάνει κυρίαρχους, με ένα προϋπολογισμό της ευρωζώνης, με έναν αληθινό εκτελεστικό υπεύθυνο αυτής της ευρωζώνης, και ένα κοινοβούλιο της ευρωζώνης στο οποίο θα πρέπει να λογοδοτεί.

Μας χρειάζεται, με συγκεκριμένες προτάσεις που θέλω να είναι ταχείες, να επανιδρύσουμε αυτήν την κυριαρχία ώστε η Ευρώπη μας να βγει από τους μικρούς διχασμούς της και να μπορέσει να οικοδομήσει, μέσα στα επόμενα δέκα χρόνια, τους όρους της κυριαρχίας της. Όχι για εκείνους του χθες, αλλά για εσάς, τους νεότερους.

Δεν μπορούμε, εμείς που διευθύνουμε σήμερα την Ευρώπη, να κάνουμε σαν να μην συμβαίνει τίποτα. Έχουμε ακόμα αυτήν την πολυτέλεια. Αλλά σε δέκα χρόνια, δεκαπέντε χρόνια, είκοσι χρόνια, ποια Ευρώπη θα σας αφήσουμε ;

Δεν θέλω να χαράξω το μέλλον σας, θέλω απλά να έχετε τη δυνατότητα επιλογής, να έχετε την πολυτέλεια που είχαμε εμείς, να έχετε επιλογές, δύσκολες μερικές φορές, σίγουρα, αλλά να μπορείτε να επιλέξετε. Αυτό σημαίνει ευρωπαϊκή κυριαρχία. Είναι εκείνο που θα σας επιτρέψει, σε εσάς, νεολαία της Ευρώπης, να χαράξετε το μέλλον σας. Αυτό είναι που κάνει ότι, σε καμία περίπτωση, αυτό που ζήσαμε τα δέκα τελευταία χρόνια, δεν στέκεται στο ύψος της Ιστορίας μας ! Γιατί τι υποσχεθήκαμε στην ελληνική νεολαία; Τι της προσφέραμε τα δέκα τελευταία χρόνια; Την λιτότητα και την ανεργία για το ήμισυ εξ αυτής ! Τι της προτείναμε; Ένα λαμπρό μέλλον εάν ήθελε να πάει στο Βερολίνο, στο Παρίσι ή αλλού. Δεν ήταν η αρχική υπόσχεση. Η αρχική υπόσχεση ήταν εκείνη μιας Ευρώπης κυρίαρχης, όπου μπορούσαμε να επιτύχουμε στο σπίτι μας, σε έναν μεγαλύτερο και δυνατότερο χώρο, από τα απλά έθνη μας. Λοιπόν, αυτό είναι που πρέπει να ξαναβρούμε, αυτός είναι ο πυρήνας μιας ευρωπαϊκής κυριαρχίας, εκείνη που θα σας επιτρέψει, εσάς, να επιλέξετε!

Τι θα ήταν η κυριαρχία αυτή, που είναι η ικανότητα των εθνών να αποφασίζουν το μέλλον τους, εάν δεν είναι ο λαός εκείνος που αποφασίζει την κατεύθυνση που πρέπει από κοινού να ακολουθήσουμε ; Και πώς να μην δούμε ότι η ήττα της Ευρώπης εδώ και τόσα χρόνια είναι επίσης μια ήττα της δημοκρατίας ; Από την έκταση που πήρε, τη διεύρυνση που γνώρισε, την ποικιλομορφία που υιοθέτησε, το ευρωπαϊκό σχέδιο προσέκρουσε ξαφνικά εδώ και λίγο περισσότερο από δέκα χρόνια σε μια άρνηση του λαού, των λαών. Αυτό που έγινε το 2005 στην Ευρώπη, στη Γαλλία, στις Κάτω Χώρες, πρόκειται για λαούς μεταξύ των ιδρυτικών Κρατών που μεμιάς αποφάσισαν ότι το σχέδιο αυτό δεν ήταν πλέον για εκείνους. Τους ακούσαμε; Όχι. Εκείνοι που διεύθυναν την Ευρώπη αποφάσισαν να μην σεβαστούν την επιλογή αυτή. Έκαναν σαν να μην συμβαίνει τίποτα, προσέφυγαν σε απλές διευθετήσεις αφήνοντας τον λαό κατά μέρος ωσάν να πρόκειται για τη συνέχιση μιας μεθόδου η οποία για δεκαετίες ήταν πολύ επιτυχημένη, εκείνη που συνίσταται στο να οικοδομούμε την Ευρώπη μεταξύ μας και να την εξηγούμε στο λαό εκ των υστέρων.

Εκείνο που συνέβη το 2005, είναι ότι γυρίσαμε σελίδα και δεν το αντιληφθήκαμε αμέσως, είναι ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να προχωρήσει ξεχωριστά από τους λαούς. Δεν μπορεί να συνεχίσει τη πορεία του πεπρωμένου της παρά εάν είναι αντικείμενο επιλογής, επιθυμίας και είναι αποσαφηνισμένη, εκφράζοντας το σύνολο των λαών της Ευρώπης, και εκείνο που συνέβη πριν από μερικούς μήνες στο Ηνωμένο Βασίλειο, δεν είναι κάτι άλλο, είναι ότι ξαφνικά ο λαός αυτού του νησιού στράφηκε εναντίον επιλογών που πολλές φορές οι ίδιοι οι κυβερνώντες του είχαν κάνει και είπε « αυτή η Ευρώπη δεν έχει γίνει για εμένα, δεν βρίσκω τη θέση μου, δεν την καταλαβαίνω πια. Οι κανόνες έχουν καταστεί παράλογοι, κοιτάξτε αυτήν την Ευρώπη όπου χάνω τα δικαιώματά μου, όπου μου ζητάνε μεγαλύτερη προσπάθεια για να ζω λιγότερο καλά. » Αυτό είπε ο βρετανικός λαός πέρυσι.

Λοιπόν ναι, οι ψηφοφορίες αυτές σηματοδότησαν το τέλος μιας περιπέτειας μέσα στην οποία η Ευρώπη έκανε βήματα μακριά από την βούληση των λαών μας. Και όταν μάχομαι κατά της υπερβολικής καμιά φορά γραφειοκρατίας που κάνει την Ευρώπη να προχωρεί με κανόνες που οι συμπολίτες μας δεν καταλαβαίνουν πια, που κάνει την Ευρώπη να ασχολείται με κάθε λεπτομέρεια της καθημερινότητας γιατί έχασε το μεγάλο της σχέδιο, είναι για να ξαναβρούμε το άλας αυτής της ευρωπαϊκής δημοκρατίας, όταν μάχομαι για την αναθεώρηση της οδηγίας για τους αποσπασμένους εργαζόμενους, μάχομαι κατά αυτής της Ευρώπης η οποία κατέληξε να παράγει παράλογους κανόνες όπου οι λαοί μας δεν καταφέρνουν να καταλάβουν τις κοινωνίες μέσα στις οποίες θέλουμε να τους κάνουν να ζήσουν.

Ό,τι μας κράτησε επί δεκαετίες διαλύεται γιατί οι λειτουργίες αυτές γίνονται παράλογες. Πρέπει να αναλάβουμε το μερίδιο που μας αναλογεί. Εμείς είμαστε που πιστεύουμε στην Ευρώπη, που επιτρέψαμε στη δημοκρατία της να υποστεί ρωγμές, να απομακρυνθεί από τους λαούς της και να τους κάνει εχθρικούς, και όπως πρέπει να έχουμε το θάρρος να ξαναβρούμε τον δρόμο της κυριαρχίας της, πρέπει επίσης να βρούμε το θάρρος να ξαναβρούμε τον δρόμο προς τη δημοκρατία.

Αυτό περνά πρώτα απ’ όλα από μια άλλη μέθοδο για την επανίδρυση της Ευρώπης, και αυτός είναι ο λόγος που επιθυμώ ο οδικός χάρτης που θέλω να προτείνω στο σύνολο των Κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αυτός ο οδικός χάρτης για την οικοδόμηση του μέλλοντος της Ευρώπης μας τα επόμενα δέκα χρόνια, δεν προτείνω να έχει την μορφή μιας συνθήκης οι διαπραγματεύσεις της οποίας θα γίνουν εν κρυπτώ, ενός κειμένου που θα συζητηθεί πίσω από πόρτες σε μια σκοτεινή αίθουσα στο Παρίσι, στις Βρυξέλλες ή το Βερολίνο, όχι, προτείνω μια νέα μέθοδο, ώστε από τώρα μέχρι το τέλους του έτους να μπορέσουμε να οικοδομήσουμε τις βασικές αρχές της διαδικασίας που θα ακολουθήσουμε, πού θέλουμε να οδηγήσουμε την Ευρώπη μας, να καθορίσουμε τους στόχους μας με σαφή τρόπο και να μπορέσουμε από τις αρχές του επόμενου έτους να τους υποβάλλουμε στους ευρωπαϊκούς λαούς. Παντού όπου οι υπεύθυνοι θα επιλέξουν να ακολουθήσουν την πορεία αυτή, και το επιθυμώ σθεναρά, σε καθένα από τα Κράτη μέλη, να μπορέσουμε επί έξι μήνες να διοργανώσουμε διαβουλεύσεις, δημοκρατικούς κανόνες που θα αποτελέσουν τον χρόνο κατά τον οποίο παντού στις χώρες μας οι λαοί μας θα συζητούν για την Ευρώπη που θέλουν.

Τέλος, θέλω να βγούμε από αυτό το ένα είδος παιδικού διλήμματος στο οποίο βρίσκεται σήμερα η Ευρώπη όπου από τη μια πλευρά οι μεν θέλουν να κάνουν τον λαό να πει ένα «ναι» ή ένα « όχι » τα οποία θα χειραγωγήσουν επί μήνες, όπου το δημοψήφισμα μετατρέπεται σε μοναδικό όπλο των λαϊκιστών, των αντι-ευρωπαίων και όπου από την άλλη πλευρά, εκείνοι που πιστεύουν πραγματικά στην Ευρώπη καταλήγουν στο να φοβούνται τους λαούς τους και να κρύβονται πίσω από τις δικές τους αμφιβολίες λέγοντας « ας προχωρήσουμε αλλά μην αλλάξουμε ποτέ τις Συνθήκες από φόβο μην τυχόν οδηγηθούμε σε ένα νέο δημοψήφισμα, ας προχωρήσουμε αλλά ας το κάνουμε με μικρά βήματα μεταξύ μας, ο λαός δεν θα το καταλάβει. »

Ας επιλέξουμε έναν άλλον δρόμο, έναν τρίτο, τον δρόμο που εφευρέθηκε εδώ, τον δρόμο που εφευρέθηκε ακριβώς στο σημείο που βρισκόμαστε, και που δεν ήταν εκείνος της δημαγωγίας, αλλά εκείνος της δημοκρατίας, της αντιπαράθεσης, της συζήτησης της οικοδόμησης με κριτικό πνεύμα και διάλογο, εκείνος που συνίσταται την ανάλυση του βάθους του καθενός ζητήματος και της πολυσύνθετης φύσης του, δηλαδή αυτό που επιθυμούμε για την κοινή πολιτεία. Αυτό είναι που θέλω για το πρώτο εξάμηνο του 2018 σε όλα τα κράτη της ηπείρου μας, της Ευρώπης μας, να ξαναβρούμε το άλας εκείνου που εφευρέθηκε στον χώρο που βρισκόμαστε, αυτό που γέννησε τις δημοκρατίες μας. Λοιπόν ναι με αυτούς τους δημοκρατικούς κανόνες επί έξι μήνες, ας συζητήσουμε για αυτόν τον οδικό χάρτη που οι κυβερνήσεις θα έχουν ετοιμάσει στις βασικές αρχές του και ας ξαναβρεθούμε έξι μήνες αργότερα για να συνοψίσουμε και σε αυτήν τη βάση, που θα έχει συζητηθεί, μοιραστεί μέσω επιτόπιων συζητήσεων, μέσω ψηφιακών συζητήσεων σε όλη την Ευρώπη, ας οικοδομήσουμε αυτό που θα αποτελέσει το θεμέλιο μιας επανεφεύρεσης της Ευρώπης μας για τα δέκα χρόνια, τα δεκαπέντε χρόνια που έρχονται, ας οικοδομήσουμε τους όρους αυτού που πραγματικά θέλουμε μαζί. Αυτή είναι η φιλοδοξία που θέλω να ακολουθήσουμε με μέθοδο τους επόμενους μήνες !

Ανατρέχοντας στην ελληνική ιστορία, συναντάμε τη δύναμη αυτής της δημοκρατίας, τη δύναμη αυτής της συζήτησης, και αυτό είναι που επιθυμώ να ξαναβρούμε μαζί για την Ευρώπη μας. Θέλω όμως επίσης η καθημερινή λειτουργία της Ευρώπης του αύριο να είναι πάλι δημοκρατικότερη, να ξεφύγουμε από τους κανόνες που εφευρέθηκαν από τους λίγους για τους πολλούς και να ξαναβρούμε περισσότερη δημοκρατία στην καθημερινή μας λειτουργία.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίον στις επόμενες ευρωπαϊκές εκλογές θα προτείνω υπερεθνικά ψηφοδέλτια. Οι βρετανοί φίλοι μας αποφάσισαν να μας εγκαταλείψουν χωρίς να προσπαθήσουν να μας ανακατανείμουν ανά έθνος τις θέσεις που απελευθερώνουν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όχι ! Ας θεωρήσουμε ότι επιτέλους μπορούμε να έχουμε μια ευρωπαϊκή συζήτηση, ευρωπαϊκά ψηφοδέλτια, μια αληθινή ευρωπαϊκή δημοκρατία που θα ζει μέσω των χωρών και αύριο εάν θέλουμε μια πιο ολοκληρωμένη ευρωζώνη, μια καρδιά Ευρώπης στην πρώτη γραμμή, ας δώσουμε περισσότερες δημοκρατικές δυνάμεις, ας δημιουργήσουμε ένα Κοινοβούλιο της ζώνης του ευρώ που θα επιτρέψει την θέσπιση κανόνων μιας δημοκρατικής ευθύνης εκείνων που λαμβάνουν τις αποφάσεις, κάτι το οποίο δεν ισχύει σήμερα.

Είναι όλα αυτά, που επιθυμώ από κοινού να ξαναβρούμε γιατί η αληθινή τροφή για την Ευρώπη, δεν είναι η γοητεία που ασκεί ως πρότυπο, είναι η δημοκρατική ζωτικότητα. Το σμίξιμο με την αρχική υπόσχεση της Ευρώπης είναι δυνατό εάν αποδεχθούμε την επιθυμία μας για κυριαρχία και την ανάγκη μας για δημοκρατία. Για να αναφερθούμε πάλι στον Περικλή, δεν θα κάνουμε τίποτα με δυσπιστία και προδοσία. Εδώ και πολλά χρόνια, η δυσπιστία έφθειρε την προσχώρηση που απαιτεί το ευρωπαϊκό σχέδιο, διέβρωσε την εμπιστοσύνη που πρέπει ωστόσο να ξαναβρεθεί και προς τον σκοπό αυτόν, η επιστροφή στο ίδιο το νόημα του ευρωπαϊκού ιδεώδους, στην βαθιά πεποίθηση που το διέπει είναι απαραίτητη.

Εμείς, οι Ευρωπαίοι, μοιραζόμαστε μια ιστορία και ένα πεπρωμένο. Εφόσον ξαναβρούμε το νήμα της πορείας αυτής μπορούμε να ξαναχτίσουμε την εμπιστοσύνη. Κοιτάξτε το μέρος στο οποίο βρισκόμαστε. Προσέξτε ακόμα και μέσα στη νύχτα που πέφτει τον λόφο πίσω από την Ακρόπολη. Όποιος και να είστε, όποια και να είναι η ηλικία σας, η εθνικότητά σας, η καταγωγή σας, πείτε μου Ευρωπαίοι πολίτες εάν το θαύμα του λόφου αυτού, οι κολώνες του Παρθενώνα, το περίγραμμα του Ερεχθείου και των Καρυάτιδων δεν σας ξυπνούν την αίσθηση ότι κάτι γεννήθηκε εδώ που σας αφορά, που σας ανήκει, που σας μιλάει !

Ναι, η Ακρόπολη των Αθηνών είναι ένας καθρέπτης προς την ευρωπαϊκή μας ταυτότητα, αναγνωριζόμαστε, διαβάζουμε μέσω αυτού το κοινό μας πεπρωμένο και ο ναός αυτός υπήρξε εκείνος των αρχαίων θεών. Σήμερα, οι πεποιθήσεις που τον γέννησαν δεν υπάρχουν πια, όμως πιστεύουμε ακόμα σε αυτήν τη δύναμη. Αισθανόμαστε ακόμα τον ιερό του χαρακτήρα.

Όπως έλεγε ο Malraux πριν από εξήντα περίπου χρόνια από αυτό ακριβώς το σημείο, μια κρυφή Ελλάδα υπάρχει στην καρδιά όλων των δυτικών ανθρώπων. Αυτή η κρυφή Ελλάδα είναι καθετί που μας ξεπερνά, είναι εκείνο που, εάν αφήσουμε κατά μέρος τα ευρωπαϊκά λογύδρια και τους εμφυλίους που ανέφερα παραπάνω, μας επιτρέπει, ακόμα και εάν βρισκόμαστε μερικές χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, να αναγνωρίσουμε έναν Ευρωπαίο. Μια εικόνα που μας θυμίζει την Ευρώπη, ένα αίσθημα που μας ενώνει, μια μυρωδιά, ένα χρώμα, μια ανάγνωση, και είναι αρκετό για να ξανανιώσουμε και πάλι Ευρωπαίοι.

Αυτή η Ευρώπη της λογοτεχνίας, των καφενείων, της δημόσιας συζήτησης, μιας φιλικότητας και μιας αβρότητας που δεν υπάρχει πουθενά αλλού, είναι εκείνη που ο βαθύτερος δεσμός της είναι ο πολιτισμός, ο πολιτισμός μας.

Θέλω να τονίσω τη σημασία που έχει οι Ευρωπαίοι να μπορούν να συνειδητοποιούν στο βαθύτερο είναι τους αυτό το κοινό υπόβαθρο που εδώ και αιώνες εκφράζεται με χίλιους τρόπους, η Ευρώπη των καλλιτεχνών, των επιθεωρήσεων, των ταξιδιωτών, των βιβλιοθηκών και των ιδεών, η Ευρώπη με τις φωτεινές πρωτεύουσές της και τις συναρπαστικές της περιφέρειες, αυτή η Ευρώπη που υπήρξε μέσα από τόσες και τόσες φωνές που μερικές φορές δεν μας έλεγε ούτε το όνομά της, που δεν περίμενε τους θεσμούς μας, τις συνθήκες μας, τις επανιδρύσεις μας, τις αντιπαραθέσεις μας. Η Ευρώπη της Μαντάμ ντε Σταέλ και του Μπενζαμέν Κονστάν μιλούσε σχεδόν όλες τις γλώσσες, ήταν εδώ, η Ευρώπη που μας ενώνει εδώ και τόσα χρόνια, είναι η Ευρώπη του πολιτισμού. Και για να δώσουμε ζωή σε αυτό το πνεύμα αναγνώρισης και αμοιβαίας γνωριμίας, για να ανακτήσουμε επιτέλους της ευρωπαϊκή εμπιστοσύνη, είναι από τον πολιτισμό που πρέπει να ξαναρχίσουμε !

Οι ανταλλαγές φοιτητών είναι σημαντικό κλειδί, η κινητικότητα της νεολαίας μας πρέπει να ενισχυθεί περισσότερο, οι ακαδημαϊκές ανταλλαγές, η αμοιβαία μάθηση των γλωσσών μας, πολύ περισσότερο από τη δική μου δυσχερή προσπάθεια στην αρχή της ομιλίας μου, αυτό είναι που πρέπει να δώσει ζωή στην Ευρώπη μας. Δεν είναι οι κανόνες, οι σκοτεινές αποφάσεις. Είναι να είμαστε ακόμα περισσότερο φιλόδοξοι σε αυτήν την Ευρώπη του πολιτισμού, των πανεπιστημιακών και ακαδημαϊκών ανταλλαγών !

Θέλω στις προτάσεις που θα κάνουμε στον δεκαετή οδικό χάρτη, να ξαναβρούμε την τόλμη, την βαθιά φιλοδοξία ώστε αυτή η Ευρώπη του πολιτισμού, της γνώσης, της γλωσσικής μοιρασιάς, να προχωρήσει σε μια εκ βάθρων αναμόρφωση.

Μας χρειάζεται επίσης μια Ευρώπη της κληρονομιάς. Μιλούσα για την Ακρόπολη, της οποίας η αποκατάσταση και το νέο μουσείο είχαν υψηλό κόστος. Όλα αυτά που ενσαρκώνουν το κοινό μας παρελθόν –ελληνική τέχνη, ρωμαϊκή τέχνη, μεσαιωνική τέχνη, από το μπαρόκ έως το κλασικό – όλα αυτά τα κτίρια, όλα αυτά τα έργα αποτελούν την ίδια την ουσία της μνήμης μας και της ύπαρξής μας.

Να τα προστατεύουμε και να τους δίνουμε πνοή πρέπει να αποτελέσει πρωτεύον μέλημα όλων των Ευρωπαίων. Όταν προσβάλλεται ο πολιτισμός, προσβάλλεται στην κουλτούρα του, στην κληρονομιά του. Κοιτάξτε παντού στην Εγγύς Ανατολή, στη Μέση Ανατολή ή στην Αφρική ! Την κληρονομιά αυτή πρέπει να την υπερασπιζόμαστε, να την φέρουμε, να την επινοήσουμε και να την οικειοποιηθούμε εκ νέου γιατί είναι η ταυτότητά μας και το μέλλον μας !

Οι μερικές συνδρομές της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν αρκούν σήμερα για να βοηθήσουν την Ελλάδα ή την Ιταλία όταν βρίσκονται απέναντι σε τεράστιες προκλήσεις στον τομέα αυτόν, όπως επίσης και τόσες άλλες χώρες, και η Γαλλία δεν αποτελεί εξαίρεση, όπου εκείνο που εκφράζει την ιστορία μας βυθίζεται συχνά στην αδιαφορία, ακόμα και την αμέλεια.

Επιθυμώ λοιπόν να μπορέσουμε γρήγορα να διοργανώσουμε την Ευρωπαϊκή Συνέλευση Πολιτιστικής Κληρονομιάς με σκοπό την υιοθέτηση μιας συντονισμένης προσέγγισης των θεμάτων αυτών, την εξεύρεση μιας αληθινής φιλοδοξίας της πολιτιστικής κληρονομιάς και του πολιτισμού μας. Ας επιστρέψουμε στον πολιτισμό ώστε και η Ευρώπη να προστατέψει την κληρονομιά της και να επανεφεύρει το μέλλον της. Προτείνω η Συνέλευση αυτή να διοργανωθεί στην Αθήνα απ’ όπου όλα ξεκίνησαν και θα δούμε ότι μόνο μέσα από τον πολιτισμό θα ξαναβρούμε εκείνο που μας ενώνει, μόνο μέσα από τον πολιτισμό και την πολιτιστική κληρονομιά θα ξαναβρούμε αυτή τη δύναμη της ανταλλαγής και των χώρων που μας ξεπερνούν, αυτό που μας κάνει σε κάθε σημαντική στιγμή της Ευρώπης μας να αποφασίζουμε να προχωρήσουμε μαζί, να οικοδομήσουμε κάτι δυνατότερο από εμάς.

Θέλω επίσης να επανεξετάσουμε τους όρους διάδοσης των πνευματικών έργων στην Ευρώπη. Λογοτεχνία, φιλοσοφία, ποίηση, ιστορία, γεωγραφία, κινηματογράφος, ζωντανά θεάματα, επιστήμες αποτελούν το κοινό μας έδαφος. Έχουμε λοιπόν ανάγκη και στον τομέα αυτόν να δημιουργήσουμε ευρωπαϊκά προγράμματα βασικών έργων που προέρχονται από την πολιτιστική κληρονομιά της κάθε χώρας ή της σύγχρονης δημιουργίας. Η γνωριμία μεταξύ τους στηρίζεται σε όλα αυτά, σε αυτές τις τυχαίες συναντήσεις. Σήμερα ο καθένας, εκδότης, συγγραφέας, μεταφραστής, δημιουργός προσπαθεί να γίνει γνωστός και να μεταφράσει το έργο του, αλλά το αποτέλεσμα δεν είναι αρκετό : χρειάζεται να διοργανώσουμε αυτόν τον ουσιαστικό τομέα του πολιτισμού μας, να μεταρρυθμίσουμε μιαν Ευρώπη των μεταφραστών, των διακινητών αυτής της πολιτιστικής φιλοδοξίας που μας ενώνει. Είναι οι γλώσσες, οι εφευρέσεις, η κοινή μας φαντασία που σφυρηλάτησαν την Ευρώπη πέρα από τις διαφορές. Εμείς οι Ευρωπαίοι είμαστε οι κάτοικοι αυτής της απίθανης Βαβέλ που η ποικιλία των γλωσσών και των παραδόσεων δεν σταματά να εμπλουτίζει και να ενθουσιάζει.

Λοιπόν, ναι, ας έχουμε και πάλι την φιλοδοξία του πολιτισμού, η οποία θα ανανεώσει την εμπιστοσύνη μας. Κυριαρχία, δημοκρατία, πολιτισμός, είναι οι τρεις ελπίδες που θέλω να προσφέρω στην νεολαία της Ευρώπης, να τις υιοθετήσει, να τις οικειοποιηθεί. Το μέλλον τους είναι εδώ, η ευθύνη τους, η ευθύνη μας, η ευθύνη της γενιάς μας για την οποία μιλούσα πρωτύτερα είναι οι νέοι να ξαναβρούν το νόημα μιας Ευρώπης δυνατής και νόμιμης. Μπορεί, για μερικούς, το εγχείρημα αυτό να φαίνεται καταδικασμένο να αποτύχει. Ξέρω καλά, μερικοί θα πουν: ας μιλήσουμε για το πρακτικό μέρος, για τις λεπτομέρειες, τα κείμενα, θέλετε να αλλάξετε συνθήκη ή όχι ; Τι θα αλλάξουμε και ποια άρθρα; Θα έρθουμε σε αυτό, αλλά επειδή έχουμε χαθεί στους λαβύρινθους αυτών των συζητήσεων, που είναι πια συγκεχυμένες, χάσαμε τη ρότα μας, τη βαθιά βούληση και την φιλοδοξία. Πρέπει ωστόσο να φοβόμαστε αυτήν την ακραία φιλοδοξία ; Πρέπει ωστόσο να φοβόμαστε αυτό που οι προηγούμενες γενιές δεν φοβήθηκαν;

Φανταζόμαστε το κρυφό άγχος των ιδρυτών της Ευρώπης όταν έτειναν το χέρι σε εκείνους που μέχρι χθες ήταν εχθροί τους σε μια ήπειρο γεμάτη ακόμα από τα θύματά της ; Φανταζόμαστε την τρελή φιλοδοξία εκείνων όταν πήγαιναν και έλεγαν ότι θα είχαμε ένα κοινό νόμισμα; Αυτά έγιναν πριν τριάντα χρόνια !

Εμείς δεν έχουμε το δικαίωμα να έχουμε μια φιλοδοξία ; Πιστεύω ακριβώς το αντίθετο. Λοιπόν η πρόκληση που θέλω να σας απευθύνω απόψε, μερικές εβδομάδες πριν προτείνω στο σύνολο των ευρωπαϊκών χωρών αυτό που η Γαλλία πιστεύει, θέλει, προτιμά, να φέρει προς συζήτηση : φοβάστε την ευρωπαϊκή φιλοδοξία που θα σας κάνει να ξαναβρείτε το νόημα της κυριαρχίας, της δημοκρατίας, του πολιτισμού;

Κοιτάξτε τη στιγμή που μοιραζόμαστε, είναι η στιγμή για την οποία μιλούσε ο Χέγκελ, η στιγμή που η κουκουβάγια της Μινέρβας απλώνει τα φτερά της [μόνο το σούρουπο]. Είναι υπέροχη αυτή η στιγμή γιατί έχει κάτι το ανακουφιστικό και το καθησυχαστικό συνάμα. Η κουκουβάγια της Μινέρβας φέρει τη σοφία αλλά κοιτάζει πάντα προς τα πίσω, μας λέει ο Χέγκελ με ταπεινοφροσύνη, κοιτάζει προς τα πίσω γιατί είναι πάντα τόσο εύκολο και τόσο ευχάριστο να κοιτάζουμε αυτό που έχουμε ήδη, τον καθορισμένο χώρο που γνωρίζουμε καλά!

Μην σταματάτε στην κουκουβάγια της Μινέρβας, αλλά να έχετε και πάλι αυτήν την τρελή φιλοδοξία να θέλετε μιαν Ευρώπη δυνατότερη, δημοκρατικότερη, στηριγμένη στον πολιτισμό της και σ’αυτά που μας ενώνουν ! Σας το ζητώ από εσάς και κυρίως από εσάς, τη νεολαία της Ευρώπης, να έχετε αυτήν την ακραία και ίσως και λίγο τρελή φιλοδοξία !

Αυτό που ευχόμαστε είναι στο χέρι μας. Ας το επιθυμήσουμε μαζί για εμάς και τα παιδιά μας ! Και σας το υπόσχομαι, θα επιτύχουμε ! Ας ακολουθήσουμε τα λόγια του ποιητή Γεώργιου Σεφέρη : «κι όταν γυρεύεις το θαύμα πρέπει να σπείρεις το αίμα σου στις οχτώ γωνιές των ανέμων γιατί το θαύμα δεν είναι πουθενά παρά κυκλοφορεί μέσα στις φλέβες του ανθρώπου».

Ας δώσουμε λοιπόν μια ευκαιρία στο θαύμα αυτό μαζί για την Ευρώπη μας !

Σας ευχαριστώ.»


Βίντεο με την ομιλία του Προέδρου της Γαλλικής Δημοκρατίας Emmanuel Macron στην Πνύκα

δημοσίευση 27/09/2017

Αρχή σελίδας