Επιτροπή Ανασκαφών : οδηγός της γαλλικής αρχαιολογίας στο εξωτερικό [fr]

PNG

Πίσω από την μεγάλη πολυμορφία των αρχαιολογικών αποστολών σε κάθε περιοχή του πλανήτη κρύβεται ένας κεντρικός θεσμός που συνέρχεται κάθε χρόνο στο Υπουργείο Εξωτερικών και Διεθνούς Ανάπτυξης : η Συμβουλευτική επιτροπή αρχαιολογικών ερευνών στο εξωτερικό, γνωστότερη ως "Επιτροπή ανασκαφών", που έχει αποστολή την επιλογή και αξιολόγηση φακέλων υποψηφιοτήτων που υποβάλλουν οι υπεύθυνοι των αρχαιολογικών αποστολών.

Ένας θεσμός βαθιά ριζωμένος στην ιστορία

Η επιτροπή δημιουργήθηκε στον απόηχο του Β΄Παγκοσμίου Πολέμου υπό την ηγεσία του Στρατηγού ντε Γκωλ και του αρχαιολόγου και ελληνιστή Ανρί Σερίγκ (Henri Seyrig). Σύντομα τέθηκε υπό την εποπτεία του υπουργείου Εξωτερικών, μοναδικού φορέα στον κόσμο διαθέτοντας παράδοση ανταλλαγών μεταξύ της γαλλικής διπλωματίας και αρχαιολογίας ήδη από τα μέσα του 19ου αιώνα.

Μέλη υψηλού επιπέδου στις επιτόπιες έρευνες

Η επιτροπή, η οποία εποπτεύεται από τον Γενικός της γραμματέα, αριθμεί τριάντα περίπου άτομα που προσφέρουν την εμπειρογνωμοσύνη τους και συνοδεύουν τις αποφάσεις του υπουργείου. Στο πλευρό των καλύτερων ειδικών βρίσκονται πανεπιστημιακοί, ερευνητές στο Εθνικό κέντρο επιστημονικής έρευνας - CNRS, καθηγητές στο Collège de France ή στην Σχολή Ανωτάτων Σπουδών -EPHE, εκπρόσωποι μουσείων (Λούβρο, Γκιμέ, Μουσείο φυσικής ιστορίας…), δικαωματικά μέλη που εκπροσωπούν το Ινστιτούτο Γαλλίας - Institut de France, το CNRS, το υπουργείο Πολιτισμού και Επικοινωνίας και τις γαλλικές σχολές εξωτερικού. Για την βέλτιστη παρακολούθηση των έργων, η επιτροπή χωρίζεται σε πέντε γεωγραφικές υπο-επιτροπές (Παλαιά Ανατολή, Ευρώπη-Μαγκρέμπ, Ασία-Ωκεανία, Aμερική, Αφρική-Αραβία), ενώ οι πρόεδροι και τα μέλη τους είναι εξειδικευμένοι στην αρχαιολογία των παραπάνω χώρων.

Η επιλογή των φακέλων αντικείμενο υψηλών προδιαγραφών

Στο τέλος κάθε τους, η Επιτροπή μελετά 200 περίπου φακέλους τετραετών σχεδίων. Η αξιολόγηση γίνεται σύμφωνα με έναν κατάλογο συγκεκριμένων κριτηρίων. Εάν η επιστημονική αριστεία, ο καινοτόμος χαρακτήρας των σχεδίων και η δημοσίευση των έργων αποτελούν το πρώτο κριτήριο επιλογής, λαμβάνονται υπόψη και άλλα χαρακτηριστικά.

Σε συμφωνία με τις προτεραιότητες του υπουργείου Εξωτερικών και Διεθνούς Ανάπτυξης, η επιτροπή λαμβάνει υπόψη τα γεωστρατηγικά διακυβεύματα που συνδέονται με την αρχαιολογική δράση. Η ανάπτυξη των αρχαιολογικών αποστολών στις πέντε ηπείρους, η ανάπτυξη γόνιμων συνεργασιών, ειδικότερα στον τομέα της εκπαίδευσης, η διατήρηση των δραστηριοτήτων σε χώρες που βρίσκονται σε κρίση, ή ακόμα η αξιοποίηση νέων χώρων ανασκαφών, αποτελούν εξίσου ουσιαστικά σημεία που κατευθύνουν το έργο της.

Βασικοί εταίροι

Εκτός από την υποστήριξη του υπουργείου Εξωτερικών και Διεθνούς Ανάπτυξης, οι γαλλικές αρχαιολογικές αποστολές διαθέτουν σημαντικούς εταίρους στο εξωτερικό, βασικότεροι των οποίων είναι γαλλικοί, μεταξύ των οποίων :
-  τα γαλλικά ινστιτούτα έρευνας του εξωτερικού (IFRE), που υπάγονται ταυτόχρονα στο υπουργείο Εξωτερικών και Διεθνούς ανάπτυξης και στο Εθνικό κέντρο επιστημονικών ερευνών - CNRS. Τα 27 σε αριθμό αυτά ινστιτούτα αφιερώνουν ένα μέρος της εργασίας τους στις αρχαιολογικές αποστολές, μαζί με τις εργασίες στους τομείς της ιστορίας, της κοινωνιολογίας ή των πολιτικών επιστημών. Δύο μεταξύ αυτών που λειτουργούν στο Σουδάν και το Αφγανιστάν ασχολούνται αποκλειστικά με την αρχαιολογία.
-  Οι γαλλικές σχολές του εξωτερικού (η Γαλλική αρχαιολογική Σχολή των Αθηνών και της Ρώμης η Casa de Velazquez στη Μαδρίτη …), που υπάγονται στο Υπουργείο Εθνικής Παιδείας, Ανώτερης εκπαίδευσης και Έρευνας, συμπληρώνουν το δίκτυο της γαλλικής έρευνας στο εξωτερικό.

Εκτός από την συμπληρωματική οικονομική ενίσχυση που προσφέρουν, τα ιδρύματα αυτά αποτελούν ζωτικές υλικοτεχνικές βάσεις για τους υπεύθυνους αποστολής, οι οποίοι πολύ συχνά δίνουν μαθήματα και διοργανώνουν συνέδρια, συμβάλλοντας έτσι στην διάδοση των ερευνητικών εργασιών.

Για την καλή λειτουργία των αποστολών, η χορήγηση συγχρηματοδοτήσεων είναι πρωταρχικής σημασίας. Στη Γαλλία όπως και στο εξωτερικό, οι εταίροι είναι πολλοί. Δημόσιοι φορείς (CNRS, Εθνικός Φορέας Έρευνας, πανεπιστήμια…), ιδιωτικές οργανώσεις (Ίδρυμα Total, Εταρεία Eveha…) και διεθνείς οργανισμοί (Ουνέσκο, Ευρωπαϊκή Ένωση, πρόγραμμα Erasmus Mundus…) συνεισφέρουν επίσης κάθε χρόνο στην ανανέωση της γαλλικής αρχαιολογίας.

PNG

δημοσίευση 14/03/2017

Αρχή σελίδας